Khi chọn ngày cho việc quan trọng, ông bà ta thường xem ba thứ: ngày hoàng đạo hay hắc đạo, trực của ngày và giờ hoàng đạo.
Ngày hoàng đạo và hắc đạo
Mỗi ngày ứng với một trong 12 vị thần trực nhật. Sáu vị tốt (Thanh Long, Minh Đường, Kim Quỹ, Kim Đường (còn gọi Bảo Quang), Ngọc Đường, Tư Mệnh) tạo thành ngày hoàng đạo; sáu vị còn lại tạo thành ngày hắc đạo.
12 trực
Trực được tính từ địa chi của ngày so với tháng theo tiết khí. Thứ tự 12 trực là:
- Kiến, Trừ, Mãn, Bình, Định, Chấp
- Phá, Nguy, Thành, Thu, Khai, Bế
Mỗi trực hợp với một số việc. Ví dụ trực Thành và Khai thường được chọn cho khai trương, cưới hỏi; trực Phá hợp phá dỡ nhà cũ nhưng không hợp việc vui; trực Bế hợp đắp đê, lấp hố hơn là mở đầu việc mới.
Giờ hoàng đạo
Một ngày có 12 canh giờ, trong đó 6 giờ hoàng đạo. Nếu không chọn được ngày đẹp, nhiều người chọn giờ hoàng đạo để bắt đầu việc.
Ngày nên tránh theo dân gian
- Tam nương: mùng 3, 7, 13, 18, 22, 27 âm lịch.
- Nguyệt kỵ: mùng 5, 14, 23 âm lịch.
- Ngày xung tuổi của người làm việc chính.
Xem ngày tốt theo việc và tuổi của bạn, hoặc mở lịch âm dương để xem trực và giờ hoàng đạo từng ngày.